Inleiding

Het term ‘Romijnse casino’ verwijst naar een bepaald type gebouw dat voornamelijk werd gebruikt voor wederopbouwwerken of renovaties. Het begrip is afgeleid van het Latijnse woord “casinum”, wat betekent “rusthuis” en uit de Romeinse periode komt.

In deze artikel wordt ingegaan op de geschiedenis, kenmerken en voornaamste eigenschappen van dit type gebouwen in het kader van de antieke architectuur. De term ‘Romijnse casino’ verwijst naar een bepaalde vormgeving die tijdens de roman-casino.nl Romeinse periode werd toegepast.

Een geschiedenis

De meest populaire oorsprong van het begrip is de Italiaanse stad Pisa, waarvan men zegt dat er in de 11e eeuw een ‘casino’ zou hebben bestaan. Hier werden gebouwen opgetrokken voor het wederopbouwen of renoveren van andere oude huizen.

Het idee leek later te zijn overgenomen en gebruikt door architecten uit het Habsburgse rijk in de 16e eeuw. Zij gebruikten een vergelijkbare vormgeving, met name bij wederopbouwwerken of renovaties van bestaande gebouwen.

Architectonische kenmerken

Het Romijnse casino is gekenmerkt door zijn overkoepelde binnenruimte en het gebruiken van lage daken. De indeling werd meestal uitgevoerd als een loshangend ensemble, bestaande uit twee of meer onafhankelijke gebouwen die om elkaar heen werden gerangschikt.

Een ander opvallend kenmerk is de voorkeur van Romeinse architecten voor de klassieke stijl. De bouwstenen gebruikelijk in deze periode waren marmer, travertijn en tufa (kleiachtige rotssoort). Deze zouden vaak gebrandschilderd of met glasmozaïek versierd zijn.

Het interieur zou dikwijls opgetuigd worden als een soort theater, waarvan het podium bijgevolg werd gebruikt voor toneelvoorstellingen en danspartijen. Hiermee paste dit type gebouwen vaak in de Romeinse traditie van ‘thermae’, of badhuizen die niet alleen dienden om te wassen maar ook als ontmoetingsplaats.

Wederopbouw en herbestemming

Vaak werd een gebouw uit oude materialen herbouwd, meestal in de vorm van een klooster of andere instelling. Een ander verschijnsel is het hergebruik van bestaande monumentale ruimtes.

Het gebied waar dit type architectuur het vaakst werd toegepast was Italië en Spanje, alhoewel er ook elders in Europa en zelfs bij voorbeelden uit andere continenten deels Romijnsche elementen te bespeuren zijn.

Economische en maatschappelijke context

De opkomst van het Romijnse casino situeert zich binnen de economische situatie tijdens deze periode, waarvan men spreekt over ‘renaissance’ of herleving.

Zo’n 300 jaar na Christus begon er een sterke groei in handel en industriële productie. Bovendien kwam hierdoor ook meer geld vrij waarmee oude gebouwen konden worden herbouwd.

Deze economische en maatschappelijke context was cruciaal voor de ontwikkeling van dit type architectuur, want het was juist in deze periode dat men steeds vaker naar antieke voorbeelden begon te zoeken bij renovatiewerken.

Evoluatie

De eerste gebouwen die als zodanig konden worden beschreven verschenen tijdens de Romeinse overheersing van Italië en Spanje, ongeveer 2000 jaar geleden.

Dit type architectuur bereikte echter pas echt een bepaalde status rond de eeuwisseling in de twintigste eeuw. Waarbij het toonaangevende rol van Italië en Spanje werd overgenomen door andere landen, waaronder voornamelijk Europa.

Ook hieronder vallen zogezegd niet-Romeinse invloeden uit de omliggende gebieden in de Middellandse Zee. Het Romijnse casino zou zich metterdaad ontwikkelen als een belangrijk stuk architectuur binnen deze specifieke culturele omgeving.

Critiek en argumentatie

Uiteindelijk kan men stellen dat het idee van ‘Romijnsch’ te breed is gedefinieerd. Het begrip verwijst naar een bepaald type bouwwerken die vooral zijn gebruikt als wederopbouwprojecten of renovaties.

Hetzelfde geldt voor de termen ‘Romeins’ en ‘antiek’. Omdat er tijdens deze periode van Romeinse overheersing duidelijk invloeden werden gezien uit andere culturen die toen vooral dominant waren in hun respectievelijke gebieden, waaronder Griekenland.

Eindoordeel

Naast de mogelijke kritiek op het idee om een bepaalde stijl te karakteriseren als ‘Romijnse’ is er echter ook zeer veel bewustzijn en respect voor de Romeinse architectuur. De invloed van de antieke kultuur wordt met dank toegepast in modern design.

In tegenstelling tot moderne vormen die het meestal doen beroep op historische stijlen om een bepaald gevoel te creëren en waardering bij hun publiek op te wekken, stellen de Romeinen er meer kennis van uit in hoe ze structuurlaanig werkt.